50 jaar Mammoetwet en de bijlesgeneratie

Over kansengelijkheid in het voortgezet onderwijs

19jun2018 17.00 - 18.45

Lezing

We nodigen u graag uit voor een debat over kansengelijkheid in het voortgezet onderwijs. Hoogleraar Herman van de Werfhorst, Louise Elffers en Mary Mijnlieff zullen u vanuit hun eigen expertise vertellen over (de gevolgen van) 50 jaar Mammoetwet en de huidige “bijlesgeneratie”. Jim Jansen modereert de bijeenkomst.

50 jaar Mammoetwet

Deze zomer is het 50 jaar geleden dat de Mammoetwet werd geïntroduceerd: de wet op het voortgezet onderwijs, waarmee kortweg mavo, havo en vwo werden geïntroduceerd, en andere vormen van onderwijs afgeschaft. Een van de doelen van de Mammoetwet was dat  niet de sociale afkomst van een leerling (standenonderwijs), maar de aanleg van een leerling leidend zou zijn voor de onderwijsroute die een leerling volgt. Daarbij zou ook de doorstroom van het ene niveau naar het andere niveau makkelijker moeten worden.
Hoogleraar Herman van de Werfhorst zal op dit tijdperk in het onderwijssysteem ingaan: wat wilde de Mammoetwet bewerkstelligen, en in hoeverre is zij daarin geslaagd?

De bijlesgeneratie

In haar boek De Bijlesgeneratie. Opkomst van de onderwijscompetitie kaart Louise Elffers aan dat (ondanks de Mammoetwet) anno 2018 de sociale herkomst van een leerling nog altijd bepalend is voor het verloop van de schoolloopbaan. Ook de mogelijkheid om door te stromen naar hogere niveaus vanuit het niveau waarop een leerling in het eerste leerjaar van het Voortgezet Onderwijs start, is in de afgelopen jaren steeds verder beperkt.
Louise Elffers zal aan de hand van haar recente gepubliceerde boek ingaan op de huidige  kansengelijkheid in het voortgezet onderwijs.

Elffers boek behandelt de prestatiedruk in het onderwijs: iedereen wordt meegesleurd in de strijd om meer, hoger en beter onderwijs. De uitgaven aan bijlessen groeiden de afgelopen jaren explosief. Waarom zijn ouders tegenwoordig zo gespitst op goede schoolprestaties? En waarom geven ze steeds meer geld uit aan extra onderwijs buiten school? Elffers vertelt hoe ontwikkelingen in onderwijs en samenleving een onderwijscompetitie hebben aangewakkerd. Hoe het Nederlandse onderwijsstelsel hopeloos achterloopt op deze ontwikkelingen, wat de druk op leerlingen en ouders onnodig opvoert. Haar boek toont waarom het zo lastig is om aan de onderwijscompetitie te ontkomen, ook al nemen ouders zich voor om níét die vmbo-vrezende vader of moeder te worden die er met hangen en wurgen een hoger niveau uit probeert te slepen.

Column Het DNA van een stapelaar

Tussendoor zal Mary Mijnlieff een persoonlijke column voorlezen: Het DNA van een stapelaar. De term stapelaar is een erfenis van de Mammoetwet: het stapelen van verschillende niveaus onderwijs, bijvoorbeeld mavo, havo, vwo, universiteit.

Moderatie

Jim Jansen zal de avond en de discussie met de zaal na afloop modereren.

Over de sprekers

Herman van de Werfhorst

Herman van de Werfhorst is hoogleraar sociologie aan de Universiteit van Amsterdam, en directeur van het Amsterdam Centre for Inequality Studies (AMCIS), een interdisciplinair onderzoekscentrum gefinancierd door een Facultair Onderzoekszwaartepunt (Research Priority Area Institutions and Inequality). Van de Werfhorst doceert sinds 2002 sociologie aan de UvA, vanaf 2007 als hoogleraar. Zijn onderzoek richt zich op de rol van het onderwijs in ongelijkheids- en cohesievraagstukken. Veel van het onderzoek is landenvergelijkend, waarbij institutionele kenmerken van onderwijsstelsels worden gerelateerd aan sociale ongelijkheden in het onderwijs, aan de transitie van school naar werk, en de invloed van onderwijs op sociale en maatschappelijke betrokkenheid.

Louise Elffers

Louise Elffers is universitair docent Onderwijswetenschappen aan de UvA en lector Beroepsonderwijs aan de Hogeschool van Amsterdam. Haar onderzoek is gericht op de inrichting van onderwijs(stelsels) en de invloed van die inrichting op de schoolloopbanen van jongeren met verschillende onderwijs- en thuisachtergronden. Zij houdt zich onder meer bezig met studiesucces en uitval rondom overgangen in de beroepskolom (vmbo-mbo-hbo) en met vraagstukken rond kansengelijkheid in het onderwijs. Daarbij heeft de opkomst van schaduwonderwijs in Nederland haar bijzondere interesse. In april 2018 verscheen het boek De Bijlesgeneratie. Opkomst van de onderwijscompetitie bij Amsterdam University Press. Het boek ontving lovende kritieken.

Mary Mijnlieff

Mary Mijnlieff studeerde orthopedagogiek aan de Universiteit van Amsterdam en was werkzaam als docent en directeur in het basisonderwijs. Op dit moment is zij werkzaam als medewerker bij GGzInGeest op de Afdeling “Onderzoek en Innovatie”. Mijnlieff is een stapelaar bij uitstek. Na de MAVO-4 behaalde zij haar akte A en B voor het kleuteronderwijs (KLOS). Het applicatie-diploma “Volledig Bevoegd Onderwijzer” (1982), dat nodig was om als kleuterleidster oude stijl na de invoering van de wet op het basisonderwijs in 1981, werkzaam te kunnen zijn in de midden- en bovenbouw en als hoofd van de basisschool, gaf haar toegang tot de universiteit. Regelmatig verschijnt een bijdrage van haar voor site van de Nationale Onderwijsgids. Daarnaast is zij actief op Twitter: Mijnlieff_EMDR.

Jim Jansen

Jim Jansen is hoofdredacteur van het populair wetenschappelijke magazine New Scientist en wetenschapscoördinator van het Parool. Eerder was hij hoofdredacteur van Folia. Jansen is stapelaar en studeerde na een lange carrière in het onderwijs in 1999 af bij de UvA als orthopedagoog met als specialisatie extreem gewelddadige kinderen en adequaat omgaan met je emoties.

Blijft u eten?

Na het debat serveren wij, inmiddels traditioneel, een ‘clubschotel’ voor 15 euro. Leden ontvangen 15% korting.

Programma dinsdag 19 juni

17.00 inloop
17.30 start programma
18.45 einde programma
Aansluitend borrel en clubschotel (optioneel)

Amsterdamse Academische Club

  • Amsterdamse Academische Club (AAC)

    Oudezijds Achterburgwal 235 | 1012 DL Amsterdam
    +31 (0)20 525 1570

    Ga naar detailpagina

Gepubliceerd door  Amsterdamse Academische Club